Раніца ў пельменным цэху пачынаецца з расфасоўкі. З камеры шокавай замарозкі вымаецца прадукцыя папярэдняга дня – клёцкі ці пельмені – і раскладаецца ў пакеты па пяць кілаграмаў. Аднак гадзінай пазней ні аднаго з іх у халадзільніках не аказалася – забралі на размеркавальныя склады, каб выканаць заяўкі прадаўцоў і развезці па магазінах, у тым ліку і Докшыцкага раёна. Гэта найлепшая рэклама для тавару. Што і казаць, адвучаюць нас займацца гэтымі працаёмкімі працэсамі. Навошта, калі можна купіць гатовае, зробленае па-дамашняму.
“Дакшычане таксама любяць нашы пельмені, хоць і самі выпускаюць”, – не без гонару зазначае повар Ірына Кісель, а яе маладзейшая калега Ганна Захарэнка (на здымку) дадае: “Яны ж лепяцца ўручную, з любоўю, як рабілі нашы матулі і бабулі”.
Загадчык аддзела грамадскага харчавання Ушацкага ўчастка Ала Жахоўская рэзюмуе: “А калі нашы докшыцкія калегі рассмакавалі клёцкі па-ўшацку, то хацелі забраць абсалютна ўвесь аб’ём, аднак найперш пакідаем на свае аўтакрамы і магазіны, а што застаецца – перадаём, сёння, напрыклад, 50 кілаграмаў”.
Шчыра кажучы, пачутае зусім не здзівіла. Ушачане таксама адчулі на сабе недахоп бульбы, калі на паліцах пэўны час не было дранікаў і клёцак. Ды і ведаю многіх землякоў, якія пры шырокім выбары пельменяў ад самых розных вытворцаў спыняюць выбар на мясцовых. І сакрэт зусім просты – ушацкія пельмені і клёцкі абсалютна натуральныя. Ні ў цесце, ні ў фаршы няма ніякіх кансервантаў ці абагачальнікаў смаку – у здрабнёную свініну дабаўляюцца толькі спецыі і цыбуля, а ў муку – вада, яйкі і соль. Ёсць, праўда, і маленькія сакрэты. Каб цеста было больш цягучым, у яго далучаюць крыху алею, каб не развальваліся клёцкі – яйкі, а для іх асвятлення – цыбулю.
Цеста хоць і без дражджэй, аднак падымаецца. На бляхах ляжалі мучныя кругляшы па 250 грамаў і мясныя па 270. Фаршу больш, тым не менш ён умяшчаецца з-за эластычнасці тонка раскачаных “блінцоў”.
“Ну і варыць трэба ўмець: посуд павінен быць прасторны, а клёцкі і пельмені апускаюцца ў вар і акуратна перамешваюцца”, – дабаўляе Ірына Іванаўна і расказвае, што калі гатуе клёцкі дома, то далучае ў драную бульбу яшчэ і крыху маннай крупы. Праўда, здараецца такое толькі па святах – дзень на нагах і ў пастаянным руху, так што кулінарыць для сябе зусім не хочацца. Ганне ж даводзіцца прымяняць прафесійныя навыкі, каб пабалаваць мужа і сына. Умеюць жа жанчыны абсалютна ўсё, паколькі маюць універсальную прафесію повара-кандытара, ды і за час працы ва ўшацкім таварыстве спажывецкай кааперацыі працавалі і на кухні рэстарана, і ў розных цэхах, у тым ліку і ў начныя змены, каб раніцай на паліцах былі свежыя чабурэкі.
Іх цэх адносіцца да кулінарнага, пельменным яго клічуць паміж сабой па відзе выпускаемай прадукцыі. Пасля рэарганізацыі Ушацкага філіяла ён застаўся адзіным, што вырабляе клёцкі на продаж. Які паўфабрыкат ляжа ў маразільнік на наступны дзень, повары даведваюцца напярэдадні – усё залежыць ад таго, што засталося на размеркавальных складах.
Паколькі запыт перавышае прапанову, а цалкам ручны працэс з’яўляецца працаёмкім і цяжкім, яго даўно варта было б механізаваць. Першы крок, дарэчы, ужо зроблены: кіраўніцтва Докшыцкага філіяла прывезла ў цэх апарат па выпуску пельменяў, які трэба запусціць і абучыць работніц.
Загадчыца магазіна вёскі Глыбачка Алена Лаеўская: “Паколькі пельменяў і клёцак на размеркавальных складах можа не хапіць, я сама прыязджаю за імі непасрэдна на вытворчасць. Бо набываюць гатовы прадукт і адзінокія людзі, і сямейныя не па адным кілаграме, я таксама ў іх ліку. Нічым не адрозніваюцца ад хатніх, бывае нават, што гаспадыні выдаюць купленыя клёцкі за свае”.
Вольга Караленка
